Thales van Milete

Thales van Milete was een ingenieur die werd geboren in Milete rond 624 voor de gewone jaartelling. Toen hij tijdens een theatervoorstelling van dorst stierf in 545 v.d.g.j., had hij grote faam bereikt in Milete en het omliggend gebied.

 

Zijn vroege leven

Thales reisde per schip al vroeg naar Egypte en het Midden-Oosten. Hij werd opgeleid door de Egyptische en Chaldeeuwse priesters. De wiskunde, astronomie en de navigatiekunst (die in die tijd zo belangrijk was), werd hem door hen allemaal geleerd.

Filosofie van Thales van Milete

Thales staat aan de voet van de filosofische school van Milete en daarmee aan de voet van de Griekse filosofie. De bekendste filosofen uit deze stroming zijn hijzelf, Anaximander en Anaximenes.

Conclusies omtrent het universum mag men volgens Thales van Milete enkel baseren op het universum zelf – en dus niet op goden. Daarnaast moeten opvattingen worden gestaafd aan de hand van argumenten en dus niet zonder grond voor waar worden aangenomen.

Het gaat waarschijnlijk te ver om hem hierom een atheïst te noemen. Wel legt Thales hiermee het fundament voor godsdienstkritiek.

Ook zag Thales water als de oerstof, de ‘arche’ van alle materie. Daarmee was hij ook een vroege voorloper van het atomisme en dus uiteindelijk van de chemie en de kwantummechanica.

Thales van Milete formuleerde enkele wiskundige stellingen die later door de grote wiskundige Euclides werden bewezen in zijn boek de Elementen.

Anekdoten over Thales van Milete

Thales liet geen geschriften na en zijn bekendheid komt hoofdzakelijk uit anekdotisch materiaal. Zo verwierf hij zijn faam door de zonsverduistering van 585 v.d.g.j. te voorspellen. Of nou ja, te voorspellen – hij wist dat de Chaldeeuwse priesters hadden opgemerkt dat deze om de 90 jaar plaatsvonden.

Toch gebruikte hij ook echte wetenschap om nieuwe feiten te achterhalen. De hoogte van de piramides berekende hij door de schaduw te vergelijken met die van een object waarvan hij de hoogte wel kende. Hij ontdekte de Kleine Beer en het belang ervan voor de scheepvaart. Ook evenaarde hij grofweg onze huidige kalender door het jaar in 365 dagen op te delen.

Alles had volgens Thales een ziel, en dit illustreerde hij door zijn magneetsteen een spijker te laten bewegen.